Kontakt
Teraz Niedziela, 13 września 2026
Przewodnik

Brama Floriańska w Krakowie — historia i ciekawostki

Aleksandra Stępień • 3 min czytania

Brama Floriańska
Fot. Zygmunt Put · „St. Florian's Gate, view from S, Pijarska street, Old Town, Kraków, Poland” · licencja CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons Zmieniona wersja dostępna na tej samej licencji. · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Brama Floriańska to średniowieczna brama miejska z basztą na Starym Mieście w Krakowie przy ulicy Pijarskiej. Zamyka od północy perspektywę ulicy Floriańskiej i jest pozostałością dawnych murów obronnych.

Brama Floriańska to zachowana część średniowiecznych fortyfikacji Krakowa. Stoi przy ulicy Pijarskiej i zamyka widok w kierunku północnym ulicy Floriańskiej. Należy do ośmiu dawnych bram miejskich, które kiedyś broniły miasta.

Jak powstała Brama Floriańska?

Najstarsze fragmenty obecnej budowli pochodzą z przełomu XIII i XIV wieku. Źródła pisane wspominają o Bramie Floriańskiej już w 1307 roku, a przez bramę przebiegał trakt do Kleparza i początek Drogi Królewskiej na Wawel. W XVI wieku w pobliżu powstał Arsenał Miejski, a sama brama pełniła w tym stuleciu także funkcję stajni miejskich.

Jakie zmiany przeszła brama na przestrzeni wieków?

Barokowe zwieńczenie zostało wykonane w 1660 roku. W 1694 roku przeprowadzono gruntowny remont budowli. Na początku XIX wieku planowano wyburzenie murów miejskich, ale prof. Feliks Radwański wystąpił o ich zachowanie i 13 stycznia 1817 roku senat Rzeczypospolitej Krakowskiej zdecydował o pozostawieniu fragmentów fortyfikacji, w tym Bramy Floriańskiej i Barbakanu.

W 1882 roku bramę ocalono przed kolejnym wyburzeniem dzięki książęciu Władysławowi Czartoryskiemu. W baszcie nad bramą utworzono rodową kaplicę Czartoryskich, której wykonanie zakończono w 1889 roku i którą konsekrował kardynał Albin Dunajewski. Na przełomie XIX i XX wieku planowano ponownie rozebrać bramę, by poprowadzić przez nią linię tramwajową; ostatecznie pogłębiono przejazd i brama pozostała na miejscu.

Co widać na Bramie Floriańskiej?

Bramę mierzy się do gałki hełmu na wysokość 34,5 m. Nad wejściem od strony Plant znajduje się płaskorzeźba z orłem piastowskim wykona Zygmunt Langman według projektu Jana Matejki; zastąpiła ona wcześniejszy orzeł w 1882 roku. Od strony miasta umieszczono płaskorzeźbę ze św. Florianem pochodzącą z XVIII wieku.

Przy portalu zachowały się prowadnice na kratę, a wewnątrz bramy stoi klasycystyczny ołtarz z początku XIX wieku z późnobarokową kopią obrazu Matki Boskiej Piaskowej. Brama wchodzi w skład trasy turystycznej Mury Obronne i łączy się historycznie z pobliskim Barbakanem.

Jakie ciekawostki związane są z Bramą Floriańską?

Brama używana była na różne sposoby: w XVI wieku mieściły się tam stajnie miejskie. Przy planowanym wyburzeniu na początku XIX wieku prof. Feliks Radwański argumentował zachowanie murów słynnym komentarzem o wiatrach nadciągających z Kleparza. W XIX wieku książę Władysław Czartoryski przekształcił część baszty na kaplicę rodzinną.

Nazwa Bramy Floriańskiej wiązała ją z drogą do Kościoła św. Floriana i z trasą prowadzącą do Kleparza. Brama jest jedną z ośmiu dawnych bram Krakowa, których nazwy to:

  • Brama Floriańska
  • Brama Sławkowska
  • Brama Grodzka
  • Brama Wiślna
  • Brama Mikołajska
  • Brama Rzeźnicza (na Gródku)
  • Brama Szewska
  • Brama Nowa i Brama Poboczna

Informacje praktyczne

Najczęstsze pytania

Jaka jest historia Bramy Floriańskiej?
Najstarsze partie Bramy Floriańskiej pochodzą z przełomu XIII i XIV wieku, a o bramie wspomina się już w 1307 roku. W XVII wieku wykonano barokowe zwieńczenie, w 1694 roku przeprowadzono remont. W XIX wieku bramę uchroniono przed wyburzeniem dzięki działaniom Feliksa Radwańskiego, a później zabezpieczył ją książę Władysław Czartoryski, który urządził w baszcie kaplicę.
Gdzie znajduje się Brama Floriańska?
Brama Floriańska stoi na Starym Mieście w Krakowie przy ulicy Pijarskiej i zamyka perspektywę ulicy Floriańskiej od strony północnej. Jest pozostałością po dawnych murach miejskich i łączy się z trasą obronną obejmującą między innymi Barbakan.
Kto jest przedstawiony na Bramie Floriańskiej?
Nad wejściem od strony Plant znajduje się płaskorzeźba orła piastowskiego wykona Zygmunt Langman według projektu Jana Matejki. Od strony miasta umieszczono płaskorzeźbę św. Floriana z XVIII wieku.
Jakie ciekawostki związane są z Bramą Floriańską?
W XVI wieku w Bramie mieściły się stajnie miejskie. W XIX wieku planowano jej wyburzenie, ale ocalił ją Feliks Radwański i później książę Władysław Czartoryski. Przy bramie zachowały się prowadnice na kratę, a wewnątrz znajduje się klasycystyczny ołtarz z początku XIX wieku.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Aleksandra Stępień

Nazywam się Aleksandra Stępień i w redakcji krakspot.pl odpowiadam za dział Przewodnik. Opisuję miejsca warte odwiedzenia w Krakowie i w okolicy — zabytki, muzea, szlaki, parki i punkty widokowe, razem z praktycznymi wskazówkami dla odwiedzających.

Czytaj również