W Dołędze, w gminie Szczurowa, stoi drewniany dwór otoczony pozostałościami parku. Budynek prezentuje wnętrza stylizowane na drugą połowę XIX wieku i gromadzi pamiątki związane z lokalną historią — od rabacji chłopskiej z połowy XIX wieku przez udział w powstaniu styczniowym aż po dzieje ruchu oporu w okresie II wojny światowej. Obiekt funkcjonuje jako oddział Muzeum Ziemi Tarnowskiej i oferuje ekspozycję stałą oraz programy edukacyjne i wydarzenia muzyczne.
Jaką rolę pełnił dwór w Dołędze w historii?
Dwór był miejscem ważnych wydarzeń XIX i XX wieku. W połowie XIX wieku majątek doznał skutków rabacji chłopskiej, a w czasie powstania styczniowego rezydencja służyła jako punkt zborny i lazaret dla powstańców; w Dołędze gościł między innymi generał Marian Langiewicz. W XX wieku posiadłość uczestniczyła w działaniach konspiracyjnych podczas okupacji niemieckiej. W okolicach dworu funkcjonowały lądowiska wykorzystywane w akcjach alianckich „Most II” i „Most III”, związanych z wywozem dokumentów i sprzętu, w tym fragmentów rakiety V-2.
Co można zobaczyć we wnętrzach i parku?
Wnętrza odtworzono z naciskiem na wyposażenie z drugiej połowy XIX wieku. W salonie stoją meble biedermeierowskie i secesyjne, a ściany zdobią portrety i fotografie rodzinne. W gabinetach zgromadzono pamiątki związane z powstaniem styczniowym i lokalnymi wydarzeniami. W jednym z pokoi zaprezentowano zbiory związane z profesorem Michałem Siedleckim, w tym meble o egzotycznych motywach i sprzęty naukowe. We dworskim parku znajduje się historyczny spichlerz przeniesiony w 1982 roku z folwarku w Chyszowie oraz drewniana kapliczka i zabytkowa chata wiejska.
Jak i kiedy zwiedzać Dwór w Dołędze?
Adres placówki to Dołęga 10, 32-821 Zaborów. Biuro muzeum obsługuje kontakt telefoniczny pod numerem +48 14 671 54 14 oraz e-mail [email protected]. Godziny otwarcia oddziału to: poniedziałek nieczynne; wtorek 8:00–16:00; środa 8:00–16:00; czwartek 9:00–17:00; piątek 8:00–16:00; sobota 8:00–16:00; niedziela 9:00–17:00. Bilety kosztują: normalny 12 zł, ulgowy 9 zł, rodzinny 28 zł oraz socjalny 6 zł. Od 3 sierpnia 2026 roku każda środa została ogłoszona dniem bezpłatnego zwiedzania wystaw stałych we wszystkich oddziałach muzeum. Ostatni zwiedzający powinni opuścić ekspozycję najpóźniej 15 minut przed zamknięciem. Muzeum realizuje lekcje muzealne i zajęcia tematyczne — niektóre zajęcia wymagają rezerwacji telefonicznej.
Jak muzeum działa dziś?
Oddział organizuje cykliczne koncerty muzyki klasycznej i programy edukacyjne dla dzieci oraz młodzieży. Kolekcja i ekspozycja mają charakter lokalny — akcentują losy rodziny właścicieli i gości dworu oraz ich związki z życiem kulturalnym Krakowa i regionu. Dwór zachował funkcję miejsca spotkań kulturalnych, podobnie jak w okresie, gdy odwiedzali go artyści i naukowcy z krakowskiej elity.
Dwór w Dołędze pozostaje dostępny dla zwiedzających i szkół, łącząc prezentację zabytkowych wnętrz z opowieścią o dziejach regionu.