Nowa Huta oferuje wiele różnych przestrzeni do spacerów — od rozległych łąk i zalewów po zabytkowe dworki i obiekty socrealistyczne. W zestawieniu znajdują się miejsca o odmiennym charakterze: Kopiec Wandy z kurhanem datowanym na VII–VIII wiek, chronione Łąki Nowohuckie oraz popularny Zalew Nowohucki przy ul. Bulwarowej. Alternatywą dla zatłoczonego zalewu nad Bulwarową jest Zalew Zesławice, zasilany przez rzekę Dłubnię i położony na skraju miasta.
Gdzie spacerować w zieleni?
Łąki Nowohuckie powstały w miejscu dawnego starorzecza Wisły i zostały wpisane jako użytek ekologiczny; występują tam setki ptaków oraz dwa rzadkie gatunki motyli. Park Tysiąclecia zajmuje około 10,99 ha, teren jest pagórkowaty i wyposażony w ławki, co czyni go wygodnym miejscem na wypoczynek. Wiśniowy Sad przeszedł niedawną rewitalizację; to niewielki, spokojny park, przyjazny rodzinom i dzieciom. Zalew Zesławice leży poza głównymi ciągami miasta, dlatego rzadziej bywa zatłoczony niż Zalew Nowohucki przy Bulwarowej.
Jak łączyć historię z trasą spacerową?
Nowa Huta łączy ślady dawnych wsi z architekturą PRL. W Branicach zachował się klasycystyczny dwór rodziny Badenich oraz renesansowy dwór obronny z 1603 r. — tzw. lamus. W Krzesławicach znajdują się drewniany XVII-wieczny kościół św. Jana Chrzciciela i Matki Boskiej Szkaplerznej oraz Dworek Jana Matejki wraz z otaczającym go parkiem, do którego wstęp jest bezpłatny. W Mogiłach stoi opactwo cystersów pochodzące z XII wieku z klasztornym ogrodem; trasa wzdłuż dawnej wsi łączy elementy przyrody i historii. Łuczanowice udostępniają krajobrazy z dworem Mycielskich, cmentarzem kalwińskim i rozległymi widokami.
Jak zaplanować spacer i dojazd?
Jedna z proponowanych tras opracowanych przez lokalnych autorów z bloga Hip Huta ma około 8 km i zajmuje około 3 godzin pieszo; na jej przebiegu znajdują się m.in. Osiedle Piastów, Planty Bieńczyckie i murale przy Nowohuckim Centrum Kultury. Odległości między atrakcjami w Nowej Hucie bywają znaczne, dlatego część opisów podkreśla przydatność komunikacji miejskiej lub samochodu oraz rozłożenie zwiedzania na kilka krótszych wypraw. Dla zwiedzających zainteresowanych architekturą socrealistyczną dostępne są zwiedzania wnętrz Centrum Administracyjnego Huty — konieczna jest wcześniejsza rezerwacja.
Budowę Nowej Huty rozpoczęto 23 czerwca 1949 roku; część zabudowy zachowała układ i detale socrealistyczne, które dziś stanowią element spacerowych tras po dzielnicy.
