Plac Jana Matejki znajduje się na terenie dawnego rynku kleparskiego, który powstał prawdopodobnie w XIV wieku. Teren pełnił kiedyś funkcje rynkowe — stał tu ratusz i jatki — a także służył jako przedpole Barbakanu.
Historia placu
Kleparz został włączony do Krakowa w 1791 roku. W XIX wieku nastąpił podział dawnego rynku kleparskiego. W jego środkowej części powstały ważne budynki — między innymi główny gmach Akademii Sztuk Pięknych oraz szkoła miejska. Na miejscu dawnego ratusza wzniesiono gmach Dyrekcji Kolei, który dziś tworzy zachodnią pierzeję placu.
W 1882 roku plac otrzymał obecną nazwę w związku z nadaniem Janowi Matejce honorowego obywatelstwa Krakowa. W kolejnych dekadach stopniowo znikała stara drewniana zabudowa wzdłuż wschodniej pierzei; zastąpiły ją gmach Narodowego Banku Polskiego oraz kamienice czynszowe.
Pomnik Grunwaldzki — historia i losy
Pomnik Grunwaldzki wzniesiono w 1910 roku z okazji 500. rocznicy bitwy pod Grunwaldem. Autorem projektu był Antoni Wiwulski, a fundusze na jego powstanie przekazał Ignacy Paderewski. Pomnik został zniszczony przez Niemców podczas okupacji, a w 1976 roku poddano go rekonstrukcji. Przed pomnikiem umieszczono marmurową płytę Grobu Nieznanego Żołnierza.
Co widać wokół placu?
W północno‑wschodnim narożniku placu, przy zbiegu ulic Warszawskiej i Kurniki, stoi kościół św. Floriana pochodzący z XII wieku, wielokrotnie przebudowywany. Z tego kościoła w przeszłości rozpoczynała się tzw. "Droga Królewska" prowadząca na Wawel.
Przestrzeń placu odzwierciedla zmianę funkcji terenu od średniowiecznego rynku do reprezentacyjnej zabudowy miejskiej.
Główne budynki wokół placu:
Najważniejsze obiekty stojące przy placu to:
- Gmach Narodowego Banku Polskiego — projekt Kazimierz Wyczyński i Teodor Hoffmann, 1921
- Kamienica czynszowa Fabryki Porcelany w Ćmielowie — projekt Fryderyk Tadanier, 1938
- Kamienica czynszowa — projekt Jozue Oberleder, 1918
- Kamienica czynszowa — projekt Tadeusz Prauss, 1910
- Hotel Matejko (dawniej kamienica czynszowa) — projekt Aleksander Biborski, 1909
- Szkoła Miejska — projekt Maciej Moraczewski, 1877
- Gmach Dyrekcji Kolei — projekt przysłany z Wiednia, 1888 oraz Gmach Główny Akademii Sztuk Pięknych — projekt Maciej Moraczewski, 1877
Informacje praktyczne
- Adres: plac Jana Matejki, 30-962 Kraków — wyznacz trasę w Google Maps
- Ocena w Mapach Google: 4,6 (2 506 opinii)
