| Dane osobowe | |
|---|---|
| Urodzenie | 30 sierpnia 1922, Kraków |
| Zgon | 22 lipca 2019 |
| Zawód / role | technik lotniczy; więzień i uciekinier z KL Auschwitz; podporucznik AK; autor |
| Okres wojenny | |
| Numer obozowy | 118 |
| Pseudonim | „Jędrek” |
| Stopień | podporucznik Armii Krajowej |
| Działalność powojenna | |
| Praca | Szybowcowy Zakład Doświadczalny (Bielsko-Biała); Zjednoczenie Przemysłu Lotniczego; CHZ Metalexport (Warszawa) |
| Pochówek | Cmentarz Wojskowy na Powązkach, kwatera 22D-8-4 |
Kazimierz Albin był więźniem pierwszego transportu do niemieckiego obozu KL Auschwitz, z którego uciekł w lutym 1943. Po powrocie do Krakowa działał w konspiracji jako członek Armii Krajowej, a po wojnie pracował w przemyśle lotniczym i angażował się w upamiętnianie ofiar nazizmu.
Jak trafił do Auschwitz i jak uciekł?
W styczniu 1940 został zatrzymany na Słowacji podczas próby przedostania się do Francji. Po aresztowaniu przebywał kolejno w więzieniach w Preszowie, Muszynie, Nowym Sączu i Tarnowie. Stamtąd znalazł się pierwszym transportem w KL Auschwitz, gdzie otrzymał numer obozowy 118.
W obozie pracował w zakładzie odzieżowym, a następnie w kuchni przeznaczonej dla esesmanów. Zajmował się też sportem, grając w piłkę nożną i siatkówkę. Ucieczkę zaplanował na wiosnę 1943, lecz szansa nadarzyła się wcześniej i 27 lutego 1943 opuścił obóz razem z Franciszkiem Romanem. Po przekroczeniu granicy Generalnej Guberni schronili się u rodziny Romana, a następnie Albin dotarł do Krakowa, gdzie ukrywał się pod nazwiskiem Franciszek Makowski.
Jakie były represje wobec rodziny i jakie skutki one przyniosły?
Po ucieczce Albina hitlerowskie represje dotknęły jego najbliższych. Gestapo aresztowało matkę Michalinę i siostrę; siostrę zwolniono z aresztu, natomiast matkę osadzono latem 1943 w Auschwitz, a potem skierowano do obozu kobiet Ravensbrück. Michalina Albin zmarła w 1950 w wieku 52 lat, wyniszczona warunkami obozowymi.
Jak działał w konspiracji i jakie pełnił funkcje?
W latach 1943–1945 prowadził działalność dywersyjną w Krakowie. Wraz z Franciszkiem Romanem przeprowadził dwie akcje wymierzone w żołnierzy niemieckich w celu zdobycia broni. Następnie wstąpił do Armii Krajowej; zaprzysiężenia dokonał porucznik Mieczysław Tabor ps. „Kura”.
Po ukończeniu kursu podchorążych w listopadzie 1943 został szefem dywersji bojowej III Odcinka Komendy Obwodu Kraków – Miasto Armii Krajowej. W 1944 został awansowany do stopnia podporucznika. Brał udział m.in. w wykonywaniu wyroków śmierci wydanych przez sąd podziemny.
Jak potoczyła się jego kariera zawodowa i działalność po wojnie?
Po wojnie zdał maturę i podjął studia na Wydziale Lotniczym Politechniki Krakowskiej. Początkowo pracował w Biurze Projektów Energetycznych w Krakowie, potem w latach 1952–1963 w Szybowcowym Zakładzie Doświadczalnym w Bielsku-Białej. Następnie przeszedł do Zjednoczenia Przemysłu Lotniczego w Warszawie, a od 1966 był ekspertem technicznym i handlowym w CHZ Metalexport w Warszawie.
Po przejściu na emeryturę zaangażował się w upamiętnianie ofiar niemieckiego nazizmu, zwłaszcza KL Auschwitz. W 1989 opublikował wspomnienia List gończy, które potem wznowiono i przetłumaczono na język niemiecki. Był współzałożycielem Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem, pełnił funkcję wiceprezesa, a od 1995 prezesa Zarządu Głównego. Od 2000 należał do Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej.
Jakie wyróżnienia otrzymał i jakie były sprawy osobiste?
Otrzymał m.in. Krzyż Walecznych, Krzyż Partyzancki i Krzyż Armii Krajowej oraz Krzyże Orderu Odrodzenia Polski w stopniach: kawalerskim, oficerskim i komandorskim. Ożenił się z Ireną, byłą żoną kolegi z Auschwitz Kazimierza Nowickiego, i był ojczymem Wandy Nowickiej.
Kazimierz Albin zmarł 22 lipca 2019 jako ostatni z więźniów pierwszego transportu do KL Auschwitz. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w kwaterze 22D-8-4.
