| Dane | |
|---|---|
| Urodzenie | 5 października 1889, Kraków |
| Zgon | 26 stycznia 1985, Londyn |
| Zawód | oficer, pisarz, publicysta |
| Stopień | pułkownik dyplomowany; generał brygady (mian. 1964) |
| Służba | |
| Formacje | I Brygada Legionów, Wojsko Polskie, Polskie Siły Zbrojne |
| Funkcje | szef sztabu 5 DP, dowódca 18 pp, zastępca dowódcy DOK II |
| Działalność | |
| Organizacje | Sokół, II Polska Drużyna Strzelecka, Polska Organizacja Wojskowa, Instytut Józefa Piłsudskiego |
| Pochówek | |
| Grób | Cmentarz Rakowicki, urna złożona 21 września 1985 (kwatera X-13-13) |
Tadeusz Alf-Tarczyński przeszedł drogę od paramilitarnych organizacji młodzieżowych do sztabowych stanowisk w odrodzonym wojsku. Jako oficer służył w Legionach oraz w Wojsku Polskim międzywojennym, a po 1939 kontynuował służbę na emigracji.
Jak wyglądały początki jego działalności niepodległościowej?
Ukończył Akademię Handlową w Krakowie i już w 1910 wstąpił do organizacji Sokół. Następnie przystąpił do II Polskiej Drużyny Strzeleckiej w Krakowie, gdzie został oficerem i komendantem. Skończył kurs wyższy Związku Walki Czynnej i był jednym ze 66 słuchaczy odznaczonych znakiem oficerskim zwanym „Parasol”.
Jak przebiegała jego służba wojskowa podczas I wojny światowej i po niej?
Od sierpnia 1914 służył w I Brygadzie Legionów Polskich; dowodził kompanią w V pułku piechoty Legionów. 2 lipca 1915 awansowano go na podporucznika, a w lipcu 1916 został adiutantem V batalionu. Został ranny w bitwie pod Kostiuchnówką i trafił do niewoli rosyjskiej, z której uciekł i przedostał się do I Korpusu Polskiego w Rosji, a później do Warszawy.
Od czerwca do listopada 1918 pełnił funkcję komendanta garnizonu Polskiej Organizacji Wojskowej w Warszawie. W okresie międzywojennym prowadził wykłady i dowodził batalionem w Szkole Podchorążych w Komorowie. W styczniu 1920 rozpoczął naukę w Wojennej Szkole Sztabu Generalnego i odbył praktykę sztabową na froncie podczas wojny z bolszewikami. Był adiutantem sztabowym X Brygady Piechoty, a następnie szefem sztabu 5 Dywizji Piechoty.
Jakie stanowiska pełnił w II Rzeczypospolitej?
Po ukończeniu nauki w Wyższej Szkole Wojennej otrzymał tytuł oficera Sztabu Generalnego i został szefem sztabu 11 Dywizji Piechoty w Stanisławowie. 3 maja 1922 zweryfikowano go w stopniu majora ze starszeństwem od 1 czerwca 1919. Przez pewien czas był adiutantem Józefa Piłsudskiego, gdy ten przebywał w Sulejówku przed zamachem majowym w 1926.
W latach 1924–1926 służył w Oddziale IV Sztabu Generalnego. 1 grudnia 1924 awansowano go na podpułkownika. W kolejnych latach był zastępcą dowódcy 80 pułku piechoty w Słonimiu, zastępcą dyrektora nauk Wyższej Szkoły Wojennej, dowodził 18 pułkiem piechoty w Skierniewicach oraz był szefem sztabu Dowództwa Okręgu Korpusu Nr IV w Łodzi. 24 grudnia 1929 awansowano go na pułkownika.
Co robił podczas II wojny światowej i po niej?
Po kampanii wrześniowej przedostał się do Francji i do czerwca 1940 przebywał w Ośrodku Oficerskim w Cerizay. Po ewakuacji znalazł się w Wielkiej Brytanii i od 14 sierpnia 1940 był zakwaterowany w Stacji Zbornej Oficerów Rothesay. W styczniu 1942 przeniesiono go w stan nieczynny.
Od listopada 1943 do 1946 był zastępcą komendanta kursów i wykładowcą w Centrum Wyszkolenia Artylerii w Cowdenbeath. Na emigracji angażował się w życie organizacji polskich i działalność kulturalną.
Jak wyglądała jego działalność społeczna i twórcza na emigracji?
W 1954 z ramienia Ligi Niepodległości Polski wszedł do Tymczasowej Rady Jedności Narodowej, która stała w opozycji do prezydenta RP Augusta Zaleskiego. Był jednym z założycieli i wieloletnim prezesem Instytutu Józefa Piłsudskiego w Londynie. Publikował na łamach tygodników „Orzeł Biały” i „Tygodnik Polski” w Londynie.
Interesował się humanistyką, zwłaszcza epoką włoskiego renesansu. W 1969 Polska Fundacja Kulturalna w Londynie wydała jego książkę o życiu malarza Filippo Lippi pt. Włosiennica na jedwabiu. W 1979 to samo wydawnictwo opublikowało jego Wspomnienia oficera Pierwszej Brygady. Był sygnatariuszem Listu 59 przeciwko zmianom w konstytucji PRL.
Jakie odznaczenia otrzymał?
Otrzymał szereg odznaczeń państwowych i wojskowych, w tym najwyższe wyróżnienia II Rzeczypospolitej i odznaczenia emigracyjne:
- Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari nr 5230 (28 lutego 1922)
- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (2 kwietnia 1979)
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (11 listopada 1974)
- Krzyż Niepodległości (20 stycznia 1931)
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (10 listopada 1928)
- Krzyż Walecznych (czterokrotnie)
- Złoty Krzyż Zasługi oraz medale pamiątkowe i za długoletnią służbę
Był żonaty ze Stanisławą z Manaczyńskich od 21 lutego 1914. Jego urna z prochami została złożona 21 września 1985 na cmentarzu Rakowickim w Krakowie, w kwaterze X-13-13.
