| Dane osobowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Stanisław Florian Alberti |
| Urodzony | 27 listopada 1895, Kraków |
| Zmarł | 1940, ZSRR |
| Zawód i role | |
| Zawód | Prawnik, tłumacz, publicysta, starosta |
| Stopień wojskowy | kapitan piechoty |
| Wykształcenie | |
| Studia | Wydział Prawny Uniwersytetu Jagiellońskiego; studia w Wiedniu |
| Stopnie naukowe | doktory: prawo, filozofia, historia sztuki |
| Najważniejsze publikacje | |
| Przekłady | m.in. Thomas Mann, Karel Čapek; prace z literatur słowiańskich |
| Odznaczenia | |
| Polskie | Krzyż Walecznych (x3), Złoty Krzyż Zasługi (1937), medale pamiątkowe |
Był prawnikiem, urzędnikiem państwowym i tłumaczem literatury słowiańskiej i niemieckiej. W administracji państwowej pełnił funkcję starosty w kilku powiatach. W aktywnościach kulturalnych promował literatów i publikował przekłady.
Życiorys i służba wojskowa
Urodził się w rodzinie Stanisława i Marii. Po ukończeniu gimnazjum w Krakowie w 1914 wstąpił do Legionów Polskich. Służył w 2 pułku piechoty; ranny 16 kwietnia 1916, w wyniku obrażeń amputowano mu prawą rękę. W 1916 otrzymał stopień chorążego, a w 1917 mianowano go podporucznikiem piechoty.
Po odzyskaniu niepodległości w listopadzie 1918 zgłosił się ponownie do służby frontowej. W czasie walk 1918–1919 wyróżnił się w działaniach pod Podmojskiem i przy przebiciu zgrupowania we wsi Stawczany. W latach 1919–1921 pełnił funkcje w sztabie II Brygady Piechoty Legionów oraz w Dowództwie 2 Dywizji Legionów. 3 maja 1922 zweryfikowano go w stopniu kapitana.
Działalność zawodowa, tłumaczenia i działalność kulturalna
Po wojnie ukończył Wydział Prawny Uniwersytetu Jagiellońskiego i uzyskał doktorat prawa. Otrzymał także stopnie doktora filozofii i historii sztuki. Zajmował się przekładami literatury słowiańskiej i niemieckiej. Wydawał serię Biblioteka Słowiańska i publikował tłumaczenia oraz artykuły krytyczne o twórczości artystów i pisarzy, między innymi o twórczości Jana Kasprowicza i malarstwie Rafała Malczewskiego.
W życiu prywatnym poślubił Kazimierę z domu Szymańską, która była poetką i tłumaczką. Małżeństwo prowadziło salon literacki; utrzymywało kontakty ze Stanisławem Ignacym Witkiewiczem, który wykonał portrety Stanisława Albertiego.
Praca w administracji i role publiczne
W lipcu 1928 został urzędnikiem kontraktowym w starostwie powiatu włodzimierskiego. 28 czerwca 1929 mianowano go starostą powiatu dąbrowskiego z siedzibą w Dąbrowie Tarnowskiej. Od 13 grudnia 1930 do września 1939 pełnił funkcję starosty powiatu bialskiego z siedzibą w Białej Krakowskiej. Był zaangażowany w organizacje społeczne i komitety kulturalne, m.in. w akcję tworzenia lasu im. Józefa Piłsudskiego w Palestynie i w budowę Muzeum Narodowego w Krakowie.
Aresztowanie, śmierć i upamiętnienie
Po wybuchu II wojny światowej zgłosił się do służby podczas kampanii wrześniowej jako emerytowany oficer. Po napaści ZSRR na Polskę 17 września 1939 został aresztowany przez władze sowieckie we Lwowie i tam przetrzymywany. Na wiosnę 1940 zamordowało go NKWD.
Jego nazwisko wpisano na tzw. Ukraińską Listę Katyńską opublikowaną w 1994; figuruje na liście wywózkowej 55/4-90 pod numerem 25. Ofiary tej grupy pochowano na Polskim Cmentarzu Wojennym w Kijowie-Bykowni otwartym w 2012. 26 listopada 2009 w Bielsku-Białej odsłonięto tablicę pamiątkową na budynku, w którym małżeństwo Alberti prowadziło salon literacki.
