| Dane | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Andrzej Marian Abłamowicz |
| Urodzenie | 15 maja 1929, Kraków |
| Zgon | 2 marca 1985, Warszawa |
| Zawód | Inżynier; pilot cywilny; pilot doświadczalny |
| Główne miejsce pracy | Główny Instytut Lotnictwa (GIL) |
| Godziny lotu | 8103 godzin |
| Typy statków powietrznych | 152 typy |
| Pochówek | Cmentarz Wojskowy na Powązkach, Warszawa |
Urodzony w Krakowie, w młodości związany z modelarstwem i szybowcami, Andrzej Abłamowicz zdobywał doświadczenie zarówno jako instruktor szybowcowy, jak i pilot samolotowy. Jego praca w Głównym Instytucie Lotnictwa ukształtowała karierę jako etatowego pilota doświadczalnego i badacza lotu.
Życiorys i wykształcenie
Wychował się w rodzinie inteligenckiej w Krakowie. Podczas wojny uzyskał zawód ślusarza, uczył się na tajnych kompletach gimnazjalnych i służył jako łącznik w Armii Krajowej. Już przed wojną, od 1938 roku, zajmował się modelarstwem lotniczym, a po wyzwoleniu przeszedł podstawowe szkolenie szybowcowe na szybowcu SG-38, zdobywając kategorie A i B.
W 1947 rozpoczął studia na oddziale lotniczym wydziałów politechnicznych Akademii Górniczej w Krakowie. Po likwidacji kierunku lotniczego przeniósł się do Warszawy. Ukończył studia na Wydziale Mechanicznym Politechniki Warszawskiej w 1956, uzyskując dyplom inżyniera-mechanika ze specjalnością budowy płatowców.
Kariera jako pilot doświadczalny
W 1947 przeszedł przeszkolenie w pilotażu samolotowym i zdobył uprawnienia instruktora szybowcowego. W latach 1948–1949 sezonowo szkolił młodzież lotniczą, a sportowo zajął się akrobacją lotniczą. W 1950 został zatrudniony w Głównym Instytucie Lotnictwa w Dziale Badań w Locie, stając się pierwszym po wojnie etatowym pilotem doświadczalnym Instytutu.
Przez kolejne dekady oblatywał i badał wiele konstrukcji. Był pierwszym oblatywaczem prototypów, między innymi TS-8 Bies (1955), MD-12 (1959) i TS-11 Iskra (1960). Na przestrzeni kariery ustanowił łącznie 11 rekordów Polski oraz kilka rekordów świata, w tym rekordy na TS-8 Bies (1957) i rekord prędkości w obwodzie zamkniętym na TS-11 Iskra (1964). Prowadził także międzynarodowe próby homologacyjne radzieckich maszyn pasażerskich Tu-134 i Jak-40.
W toku pracy wykonywał loty testowe w trudnych warunkach i brał udział w eksperymentach medycznych dotyczących wpływu przeciążeń na organizm. Przeżył poważne awarie podczas oblotów — między innymi lądowanie na uszkodzonym sterowaniu szybowca Bocian i lot bez napędu na TS-11 Iskra na odległość około 86 km z wysokości 9000 m. Jako instruktor i sędzia uczestniczył w zawodach krajowych i międzynarodowych oraz reprezentował polskie lotnictwo sportowe w FAI.
Publikacje
Wykorzystał doświadczenie lotnicze w kilkunastu pracach drukowanych, obejmujących podręczniki i opracowania techniczne. Współautorem był m.in. podręcznika aerodynamiki i mechaniki lotu.
- "Podstawy aerodynamiki i mechaniki lotu" (z Władysławem Nowakowskim), 1980
- "Akrobacja lotnicza", 1954
- "Lotnicze przyrządy pokładowe i aparaty tlenowe", 1954
- "Pilotaż bez widoczności", 1957
- Współautor "Podręcznika pilota szybowcowego", 1967
- "Loty w trudnych warunkach atmosferycznych - IFR", 1982
Odznaczenia i funkcje
Za działalność zawodową i sportową otrzymał zarówno odznaczenia państwowe, jak i wyróżnienia sportowe. Był honorowym pilotem wojskowym I klasy i laureatem dyplomu im. Paula Tissandiera.
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (pośmiertnie, 1985)
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
- Złoty Krzyż Zasługi
- Srebrny Krzyż Zasługi
- Odznaka "Zasłużony Mistrz Sportu" (1957)
- Dyplom im. Paula Tissandiera FAI (1978)
Śmierć
W styczniu 1985 przeszedł na emeryturę. Zmarł 2 marca 1985 na atak serca. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie w kwaterze C12; wraz z nim pochowana jest jego żona Zofia z d. Surowiec, wieloletnia stewardesa PLL LOT.
