Błonia w Krakowie to historyczna, otwarta przestrzeń zielona — dawniej wspólne pastwisko, dziś park w postaci rozległej łąki. Znajdują się na Półwsiu Zwierzynieckim i są zamknięte w czworokącie wyznaczonym przez aleję 3 Maja, ulicę Piastowską, ulicę Na Błoniach wzdłuż rzeki Rudawy oraz aleję marszałka Ferdynanda Focha. Na terenie Błoń mieszczą się kluby sportowe, a sam obszar bywa miejscem masowych wydarzeń.
Co to są krakowskie Błonie?
Błonia to rozległa łąka miejskiej skali, zachowana jako park i miejsce użyteczności publicznej. Pełniły kiedyś funkcję pastwiska gminnego; dziś traktowane są jako historyczna przestrzeń rekreacyjna i miejsce organizacji imprez. Na ich terenie działają między innymi Zwierzyniecki Klub Sportowy i Juvenia Kraków.
Jak duże są Błonia?
Powierzchnia Błoń wynosi 48 ha. Obwód tej łąki określany jest na około 3500 metrów, co odpowiada mniej więcej 3,5 km trasy wokół obszaru. Błonia uznaje się za jedną z największych miejskich łąk w Europie.
Jak wygląda historia Błoń?
Początki Błoń sięgają średniowiecza. W 1162 roku Jaksa z Miechowa przekazał łąkę klasztorowi norbertanek; kilka lat później, w 1163 roku, sprowadził do Polski zakon bożogrobców. W 1254 roku biskup Jan Prandota witał na Błoniach poselstwo z Asyżu z bullą kanonizacyjną Stanisława ze Szczepanowa. W 1366 norbertanki zawarły z magistratem umowę wymiany ziemi na kamienicę przy ulicy Floriańskiej; posesja spłonęła niedługo potem, a spory trwały długie lata.
Przez wieki Błonia były narażone na wylewy Rudawy, a w niektórych okresach stały się wręcz grzęzawiskiem używanym podczas epidemii. Nazwa Nieciecza odnosiła się do rozlewisk bez głównego nurtu. Prace osuszające przeprowadzono m.in. w 1908 roku, wtedy także wykonano deptak i przepusty odprowadzające wodę. W 1906 roku przy Błoniach powstały pierwsze kluby sportowe w Krakowie — Cracovia i później Wisła, zaś w 1911 roku z inicjatywy ks. Mieczysława Kuznowicza powstał Park Sportowy Juvenia. W XIX wieku uregulowano kwestie wypasu bydła, pozostawiając Błonia jako główne pastwisko miasta i ustalając przywileje oraz podziały gruntów. W okresie okupacji hitlerowskiej istniały plany zabudowy Błoń reprezentacyjnymi obiektami; projektom tym nie nadano ostatecznego kształtu. W międzywojniu architekci Józef Gałęzowski i Adolf Szyszko-Bohusz opracowali koncepcję dzielnicy oplatającej Błonia. W mieście istniały też inne obszary nazwane Błoniami, np. na północ od Pędzichowa i Błonia mogilskie we wschodniej części Krakowa.
Jakie wydarzenia odbywały się na Błoniach?
Błonia były miejscem defilad i przeglądów wojskowych — m.in. w 1809 roku z okazji imienin Napoleona oraz w 1849 roku podczas przeglądu wojsk przez cara Mikołaja I. W 1910 roku wystartował stąd pierwszy samolot w Krakowie, pilotowany przez Otto Hieronimusa. W maju 1910 roku zorganizowano punkt obserwacyjny do obserwacji komety Halleya. W lipcu 1910 roku na specjalnie wzniesionym drewnianym stadionie odbyły się popisy Sokole — obiekt o wymiarach 218 × 180 m mógł pomieścić ponad 20 tys. widzów, a boisko zajmowało około 15 tys. m². Na Błoniach rozgrywano pierwsze mecze piłkarskie, związane z klubami Cracovia i Wisła.
Na przestrzeni XX i XXI wieku Błonia gościły liczne obchody rocznic narodowych, parady i imprezy masowe. W 1910 obchodzono pięćsetną rocznicę zwycięstwa pod Grunwaldem; w 1933 paradę odbierał Józef Piłsudski — w miejscu trybuny ustawiono później głaz z tablicą pamiątkową. W 2010 roku odbył się Jubileuszowy Zlot Stulecia Harcerstwa Polskiego, a w 2016 roku na Błoniach miały miejsce uroczystości związane ze Światowymi Dniami Młodzieży; podczas pielgrzymek papieży — Jana Pawła II, Benedykta XVI i Franciszka — organizowano msze, w tym najliczniej w 2002 roku z udziałem około 2,5 mln wiernych. Ołtarze stawiano od strony ulicy 3 Maja, na wysokości ulicy Reymana; w tym miejscu znajduje się kamień pamiątkowy. Z małego lądowiska przy pętli tramwajowej w Cichym Kąciku odlatywał podczas niektórych pielgrzymek Jan Paweł II.
Kultura masowa też korzystała z przestrzeni Błoń. Organizowano tu koncerty (m.in. cykle radiowe), widowiska muzyczne, występy międzynarodowych artystów — przykładowo koncert Céline Dion w 2008 roku — a także wydarzenia juwenaliowe i „strefy kibica” podczas mistrzostw Europy w piłce nożnej z telebimem i strefami tematycznymi. Na terenie Błoń mieszczą się dwa kluby sportowe: Zwierzyniecki Klub Sportowy i Juvenia Kraków.
Informacje praktyczne
- Adres: 33-332 Kraków — wyznacz trasę w Google Maps
- Telefon: +48122010240
- Ocena w Mapach Google: 4,7 (7 346 opinii)
