| Dane osobowe | |
|---|---|
| Urodzenie | 3 marca 1911, Kraków |
| Śmierć | 30 lipca 2013, Kraków |
| Wykształcenie i zawód | |
| Wykształcenie | Wydział Chemii, Uniwersytet Jagielloński |
| Zawód | Chemiczka, wynalazczyni |
| Zatrudnienie i osiągnięcia | |
| Pracodawcy | Krakowskie Przedsiębiorstwo Aptek; Zjednoczone Zakłady Chemii Gospodarczej INCO |
| Najważniejsze wynalazki | tarcze do cięcia i szlifowania metali; kleje w tubkach; pasta ścierna "Automax"; pasty do podłóg w emulsji; pomysł past do butów w tubkach |
| Rodzina i wyróżnienia | |
| Dzieci | syn Jerzy (ur. 1947) |
| Odznaczenia | Nagroda Państwowa I stopnia |
Janina Adamczyk była chemiczką, która w pracy laboratoryjnej opracowywała formuły i technologie stosowane w przemyśle chemii gospodarczej. Wypracowała rozwiązania techniczne i receptury dla produktów przeznaczonych do czyszczenia, konserwacji i obróbki metali. W kilku przypadkach przedsiębiorstwa, w których pracowała, wdrożyły jej pomysły do produkcji.
Życiorys i wykształcenie
Urodziła się 3 marca 1911 roku w Krakowie. Kilka miesięcy po jej narodzinach zmarła matka, a w 1916 roku ojciec zginął na wojnie, więc wychowywała się u ciotki i wuja. Przed wybuchem II wojny światowej ukończyła studia na Wydziale Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego.
W czasie studiów poznała między innymi Józefa Cyrankiewicza i Edwarda Ochaba. Po wojnie kontynuowała pracę zawodową w Krakowie, najpierw w przedsiębiorstwie produkującym i przygotowującym leki dla aptek, a później w zakładach chemii gospodarczej.
Działalność w czasie II wojny światowej
Jeszcze w 1939 roku wstąpiła do Związku Walki Zbrojnej z rangą podporucznika i pracowała jako kurier Komendy Głównej, przewożąc pieniądze i broń. W marcu 1941 roku została aresztowana i trafiała najpierw do więzienia na Montelupich, a potem do obozu koncentracyjnego Ravensbrück. W obozie więźniarki poddawano pseudomedycznym eksperymentom; Adamczyk miała zostać zainfekowana wszymi z tyfusem, przetrwała i po wyzwoleniu wróciła pieszo do Krakowa.
Kariera zawodowa i wynalazki
Do końca lat 50. pracowała w Krakowskim Przedsiębiorstwie Aptek, gdzie przygotowywała leki i nadzorowała produkcję w aptekach. W latach 60. przeniosła się do Zjednoczonych Zakładów Chemii Gospodarczej INCO, do laboratorium kontroli jakości; tam śledziła media zachodnie i doskonaliła formuły produktów.
Opracowała między innymi pastę do podłóg w emulsji, która nie wymagała ogrzewania w wodzie, oraz pomysł sprzedaży past do butów w tubkach. Stworzyła też pastę ścierną "Automax" do renowacji lakierów samochodowych, kleje w tubkach i tarcze do szlifowania i cięcia metali na szlifierkach, za które otrzymała Nagrodę Państwową I stopnia. W kilku przypadkach patenty uzyskali inni pracownicy lub zakłady; wynalazki Adamczyk stały się własnością pracodawcy, a sama otrzymywała premie.
Wątki związane z produktem „Ludwik” i późniejsze lata
W latach 60. w INCO zaczęto produkcję płynu do mycia naczyń "Ludwik". Autorstwo formuły tego środka pozostaje niejasne; w powszechnej opinii pojawia się nazwisko Janiny Adamczyk, ale patentowali go inżynierowie z zakładu w Górze Kalwarii. Adamczyk nigdy publicznie nie wypowiedziała się na temat autorstwa tej formuły.
Pod koniec XX wieku mieszkała w domu pomocy społecznej. Miała syna Jerzego, urodzonego w 1947 roku.
Odznaczenia
Za osiągnięcia w pracy naukowej i wynalazczej otrzymała Nagrodę Państwową I stopnia. Nie uzyskała indywidualnych patentów na swoje pomysły, ponieważ prawa do nich przysługiwały zakładom zatrudniającym ją.
