Kontakt
Teraz środa, 9 września 2026
Znani z miasta

Alexander Abusch — niemiecki polityk i krytyk literacki

Zofia Krawczyk • 3 min czytania

Alexander Abusch
Fot. Klaus Franke · „Berlin, 1. DSV-Jahreskonferenz, Alexander Abusch” · licencja CC BY-SA 3.0 de · Wikimedia Commons Zmieniona wersja dostępna na tej samej licencji. · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Alexander Abusch (pseud. Ernst Reinhardt) był niemieckim politykiem, dziennikarzem i krytykiem literackim; urodził się 14 lutego 1902 w Krakowie i zmarł 27 stycznia 1982 w Berlinie.

Dane podstawowe
Pełne imięAlexander Abusch
PseudonimErnst Reinhardt
Data urodzenia14 lutego 1902
Miejsce urodzeniaKraków
Data śmierci27 stycznia 1982
Miejsce śmierciBerlin
Role i zawód
ZawódPolityk, dziennikarz, publicysta, krytyk literacki, poeta
Funkcje
Minister kulturyNRD, 1958–1961
WicepremierNRD, 1961–1971
Działalność emigracyjna
Redakcje„Naszych Czasów”; redaktor naczelny „Rote Fahne” (1935–1939) i „Freies Deutschland” (1941–1946)
Publikacje (wybór)
Wybrane tytułyDer Kampf vor den Fabriken; Braunbuch über Reichstagsbrand und Hitler-Terror; Der Irrweg einer Nation; inne
Odznaczenia i pochówek
OdznaczeniaBrązowy Order Zasług dla Ojczyzny
PochówekCmentarz Centralny Friedrichsfelde, Berlin
Życie prywatne
MałżeństwoHildegarda Aßmann (od 1931)

Alexander Abusch związał się z ruchami lewicowymi już w młodości i przez całe życie łączył aktywność polityczną z pracą redakcyjną i krytycznoliteracką.

Życiorys i początki działalności

Urodził się w rodzinie żydowskiej; ojciec prowadził drobny handel. Wychował się w Norymberdze i już w młodości uczył się rzemiosła kupieckiego. W 1916 wstąpił do Freien Sozialistischen Jugend i od wczesnych lat angażował się w promowanie ideologii komunistycznej.

Od 1921 pracował w redakcjach różnych gazet. W 1931 zawarł związek małżeński z Hildegardą Aßmann. Po dojściu Adolfa Hitlera do władzy wyjechał z Niemiec i spędził lata 1933–1946 na emigracji.

Działalność wydawnicza i emigracja

W okresie emigracyjnym współpracował z kilkoma pismami: pracował w redakcji „Naszych Czasów”, był redaktorem naczelnym „Rote Fahne” w latach 1935–1939 oraz redaktorem naczelnym „Freies Deutschland” w latach 1941–1946. W 1941 wyjechał do Meksyku.

Funkcje w NRD i stanowiska państwowe

Po wojnie skoncentrował się na działalności politycznej i krytyce literackiej. W 1950 podpisał apel sztokholmski. W latach 1958–1961 pełnił funkcję ministra kultury NRD, a w latach 1961–1971 był wicepremierem państwa. Z racji zajmowanych stanowisk mieszkał w osiedlu kierownictwa NRD wokół Majakowskiring w Berlinie‑Pankow; opis ten bywał formułowany jako "skoszarowany".

W okresie 1972–1982 działał jako wiceprzewodniczący i honorowy przewodniczący Federacji Kultury Wschodu Niemiec. Został odznaczony Brązowym Orderem Zasług dla Ojczyzny. Zmarł w Berlinie i został pochowany na Cmentarzu Centralnym Friedrichsfelde.

Najważniejsze publikacje

Wybrane książki i zbiory Abuscha obejmują m.in.:

  • Der Kampf vor den Fabriken (Erzählungen), 1926
  • Braunbuch über Reichstagsbrand und Hitler-Terror (Mitherausgeber), Paris 1933
  • Der Irrweg einer Nation, Meksyk 1945
  • Stalin und die Schicksalsfragen der deutschen Nation, Berlin 1949
  • Literatur und Wirklichkeit. Beiträge zu einer neuen deutschen Literaturgeschichte, Berlin 1952
  • Schiller – Größe und Tragik eines deutschen Genius, 1955
  • Kulturelle Probleme des sozialistischen Humanismus. Beiträge zur deutschen Kulturpolitik. 1946–1961, Berlin 1962
  • Shakespeare. Realist und Humanist, Genius der Weltliteratur, Berlin 1964
  • Entscheidung unseres Jahrhunderts. Beiträge zur Zeitgeschichte 1921 bis 1976, Berlin 1977
  • Der Deckname, Memoiren, Berlin 1981

Najczęstsze pytania

Gdzie i kiedy urodził się Alexander Abusch?
Urodził się 14 lutego 1902 w Krakowie.
Jakie funkcje pełnił w NRD?
Był ministrem kultury NRD w latach 1958–1961 oraz wicepremierem w latach 1961–1971.
W jakich redakcjach pracował podczas emigracji?
Pracował m.in. w redakcji „Naszych Czasów”, był redaktorem naczelnym „Rote Fahne” (1935–1939) i „Freies Deutschland” (1941–1946).

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Zofia Krawczyk

Nazywam się Zofia Krawczyk i w redakcji krakspot.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Piszę o ludziach związanych z Krakowem: sportowcach, artystach, naukowcach, przedsiębiorcach i społecznikach, których nazwiska zna okolica.

Czytaj również