| Dane | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Julian Aleksandrowicz |
| Pseudonim | „Doktor Twardy” |
| Data urodzenia | 20 sierpnia 1908 |
| Miejsce urodzenia | Kraków |
| Data zgonu | 18 października 1988 |
| Miejsce zgonu | Kraków |
| Zawód / rola | Lekarz internista, hematolog, profesor, filozof medycyny |
| Stopień wojskowy | Major lekarz Armii Krajowej |
| Wykształcenie | Wydział Lekarski Uniwersytetu Jagiellońskiego (dr 1934), habilitacja 1947 |
| Najważniejsze osiągnięcia | Organizacja III Kliniki Chorób Wewnętrznych, przekształcenie w Klinikę Hematologii AM Kraków; liczne publikacje |
| Odznaczenia | Krzyż Srebrny Virtuti Militari, Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Armii Krajowej, Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami |
Julian Aleksandrowicz był lekarzem, który łączył działalność kliniczną z pracą naukową i publicystyczną. W Krakowie kierował ośrodkiem hematologii, pisał książki i angażował się w pomoc chorym oraz działalność społeczną.
Życiorys i wykształcenie
Pochodził z żydowskiej rodziny Józefa i Zofii ze Schneidów. Ukończył VI Gimnazjum im. T. Kościuszki w 1926, a studia medyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim w 1933. W 1934 obronił pracę doktorską poświęconą badaniom szpiku kostnego i ukończył Studium Wychowania Fizycznego UJ.
W latach 1933–1939 pracował jako wolontariusz i asystent w Szpitalu św. Łazarza w Krakowie w I Oddziale prof. Tadeusza Tempki. W 1937 opracował przyrząd do pobierania i konserwowania krwi. Praktykę oficerską odbył w III Batalionie 12 Pułku Piechoty; 12 października 1937 otrzymał patent oficerski i został podporucznikiem rezerwy w korpusie oficerów zdrowia.
Działalność podczas wojny
Zmobilizowany jako podporucznik lekarz walczył w kampanii wrześniowej przydzielony do 72 pułku piechoty. Po ucieczce z obozu jenieckiego wrócił do Krakowa na początku 1940. Był więziony w getcie krakowskim, skąd uciekł i włączył się w konspiracyjną działalność Armii Krajowej.
W konspiracji został awansowany do stopnia majora lekarza. Za działalność w okresie 1939–1945 otrzymał m.in. Krzyż Srebrny Virtuti Militari oraz Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami. W ucieczce z getta pomagał mu dr Jan Gołąb, a dr Ludwik Żurowski znalazł schronienie dla niego i najbliższej rodziny w mieszkaniu profesora Andrzeja Stopki.
Praca naukowa, kliniczna i publikacje
Po wojnie w 1945 założył w Krakowie ośrodek leczniczy dla osób powracających z obozów. Habilitował się w 1947, w latach 1947–1949 pracował jako lekarz uzdrowiskowy w Kudowie-Zdroju. W 1951 uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1956 profesora zwyczajnego.
W 1950 zorganizował III Klinikę Chorób Wewnętrznych, która później przekształciła się w Klinikę Hematologii Akademii Medycznej w Krakowie. Kierował nią do 1978 roku. Prowadził także praktykę prywatną w mieszkaniu przy ul. Marii Curie-Skłodowskiej.
AUTOR publikacji obejmujących prace medyczne i książki popularne. Do jego tytułów należą między innymi Nie ma nieuleczalnie chorych, Sumienie ekologiczne, Wszechstronna nadzieja, Kuchnia i medycyna (wspólnie z Ireną Gumowską), Wiedza stwarza nadzieję (1975) oraz U progu medycyny jutra (wspólnie z Harrym Dudą). W 1962 wydał wspomnienia Kartki z dziennika doktora Twardego. Pisał też artykuły w tygodniku „Przekrój”.
Był lekarzem i przyjacielem poetki Haliny Poświatowskiej; pomógł jej w organizacji wyjazdu na operację serca do Stanów Zjednoczonych i wspierał ją w walce z chorobą.
Upamiętnienie i nagrody
Otrzymał między innymi Państwową Nagrodę Naukową III stopnia w dziedzinie nauk lekarskich (29 lipca 1950) za monograficzne opracowanie zagadnień z hematologii oraz wkład w walkę z gruźlicą. Był także laureatem nagród Towarzystwa Naukowego KUL i Fundacji Alfreda Jurzykowskiego.
W Krakowie jego pamięć uczczono nazwaniem ulicy „Doktora Twardego”, szkołą podstawową nr 158 noszącą jego imię oraz tablicami pamiątkowymi — m.in. na ul. Mikołaja Kopernika 17 (1997) i przy ul. Marii Skłodowskiej-Curie 4 (2008). Istnieje także Polskie Towarzystwo Magnezologiczne im. prof. Juliana Aleksandrowicza. W 2014 w Zaułku Estreichera odsłonięto popiersie Juliana Aleksandrowicza autorstwa Karola Badyny.
Zmarł w Krakowie po długich zmaganiach z chorobą nowotworową. Został pochowany na cmentarzu wojskowym przy ul. Prandoty (PAS D-wsch-2).
