| Dane osobowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Marian Włodzimierz Albiński |
| Pseudonim | Ajaks |
| Urodzony | 25 marca 1892, Kraków |
| Zmarł | 21 kwietnia 1978, Warszawa |
| Wykształcenie i zawód | |
| Wykształcenie | Uniwersytet Jagielloński; doktor filozofii, Uniwersytet Warszawski (1922) |
| Zawód | polonista, pedagog, literaturoznawca, krytyk literacki, dziennikarz |
| Działalność i kariera | |
| Wojsko | major Wojska Polskiego; członek Polskich Drużyn Strzeleckich; Legiony Polskie |
| Działalność regionalna | działacz w Wawrze; kustosz Regionalnego Muzeum Pamiątek |
| Odznaczenia | Krzyż Niepodległości |
| Miejsce pochówku | cmentarz w Marysinie Wawerskim |
Marian Albiński związał swoją pracę naukową i publicystyczną z literaturą, pedagogiką i wojskiem. Pisał krytyki literackie, badania nad twórczością Wyspiańskiego i teksty dotyczące zastosowania psychoanalizy w badaniach literackich i wychowaniu.
Życiorys i wykształcenie
Urodził się jako syn Stanisława Albińskiego, mierniczego. Uczęszczał do IV Gimnazjum w Krakowie — w jednej klasie z Stefanem Banachem i Witoldem Wilkoszem — a następnie do Gimnazjum im. Sobieskiego. W latach akademickich 1910/1911–1913/1914 studiował na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego i otrzymał nagrodę Akademii Umiejętności w Krakowie.
Podczas studiów odbył podróże naukowe do miast europejskich, między innymi do Monachium, Wiednia, Zurychu, Padwy i Rzymu. Doktorat z filozofii uzyskał na Uniwersytecie Warszawskim w 1922 roku.
Jak wyglądała jego działalność wojskowa i publicystyczna?
Przed I wojną światową działał w Polskich Drużynach Strzeleckich — najpierw w Wiedniu, potem w Krakowie. Po wybuchu wojny wyruszył na front z I Brygadą Legionów Polskich. Po zajęciu Kielc przez Józefa Piłsudskiego pracował w redakcji „Dziennika Urzędowego Komisariatu Wojsk Polskich w Kielcach” razem z Leonem Wasilewskim i Gustawem Daniłowskim. W 1917 roku został powołany do Komisji Wojskowej Tymczasowej Rady Stanu w Warszawie.
W latach międzywojennych pełnił funkcje w resorcie wojskowym — w 1924 roku przydzielono go do Wydziału Indywidualizacji Żołnierza w Ministerstwie Spraw Wojskowych, a następnie kierował referatem oświatowo-kulturalnym w Dowództwie Okręgu Korpusu nr 1 w Warszawie. Regularnie współpracował z tygodnikiem i pismami wojskowymi, między innymi z „Polską Zbrojną”.
Jaką miał rolę w Wawrze i podczas II wojny światowej?
W czasie okupacji zorganizował wspólnie ze Stanisławem Krupką szkołę zawodową w Wawrze, która funkcjonowała równocześnie jako zakonspirowana szkoła ogólnokształcąca. Od listopada 1943 roku pełnił funkcję kustosza Regionalnego Muzeum Pamiątek w Wawrze. Przez wiele lat angażował się społecznie na rzecz środowiska lokalnego.
Wybrane prace i tłumaczenia
Do istotnych pozycji w dorobku Albińskiego należą prace o Wyspiańskim, teksty o psychoanalitycznych metodach badania literatury oraz publikacje poświęcone wychowaniu i roli wojska. Wybrane tytuły:
- „Józef Korzeniowski jako pisarz dramatyczny” (1912)
- „Zofiówka tłem romansu Słowackiego” (1913)
- „Symbole niewoli i zmartwychwstania narodu w twórczości Stanisława Wyspiańskiego” (1916)
- Wspólne tłumaczenie: Trzy rozprawy z teorii seksualnej Freuda (z Ludwikiem Jekelsem, 1924)
- „Stan badań psychoanalitycznych w zakresie twórczości literackiej” (1923)
- „Wojsko – szkołą charakterów” (Warszawa, 1927)
Ostatnie lata i upamiętnienie
Po wojnie kontynuował działalność publicystyczną i regionalną. Ostatnie jego publikacje obejmują wspomnienia i teksty związane z Wawrem. Zmarł w Warszawie w 1978 roku i został pochowany na cmentarzu w Marysinie Wawerskim.
