Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy im. św. Ludwika w Krakowie prowadzi projekt poświęcony Spektrum Płodowych Zaburzeń Alkoholowych (FASD). Projekt finansuje Miasto Kraków i jest realizowany w terminie 10 sierpnia–31 grudnia 2026. Grupami docelowymi są pracownicy oświaty, specjaliści z poradni psychologiczno‑pedagogicznych, rodzice adopcyjni oraz rodziny zastępcze, a także lekarze, pielęgniarki i położne z podstawowej opieki zdrowotnej. Celem jest poprawa rozpoznawania FASD i skrócenie drogi od sygnałów ostrzegawczych do specjalistycznej diagnostyki i wsparcia.
Jakie działania przewidziano?
Pierwszy filar projektu to szkolenia dla psychologów, pedagogów szkolnych, nauczycieli wspomagających oraz specjalistów pracujących w poradniach psychologiczno‑pedagogicznych. Zaplanowano dwie edycje — 2 października i 6 listopada 2026 roku — po około 30 uczestników w każdej edycji, czyli łącznie około 60 osób. Program łączy wykłady z intensywną pracą warsztatową, obejmując medyczne i neurorozwojowe konsekwencje prenatalnej ekspozycji na alkohol, profil poznawczy i emocjonalny dzieci z FASD oraz metody dostosowywania wymagań w placówce edukacyjnej.
Drugi filar adresowany jest do rodziców adopcyjnych i rodzin zastępczych wychowujących dzieci z rozpoznaniem FASD. Przewidziano jedną edycję szkolenia dla około 30 osób. Program łączy część wykładową z warsztatami praktycznymi, które będą zróżnicowane ze względu na wiek dzieci. Tematy obejmują rozumienie zachowań dziecka, wspieranie rozwoju przez zabawę, stosowanie pozytywnej dyscypliny oraz dopasowanie oczekiwań do rzeczywistych możliwości podopiecznego.
Trzeci filar to działania dla personelu podstawowej opieki zdrowotnej. W projekcie powstanie praktyczny podręcznik dotyczący FASD oraz zostaną przeprowadzone trzy bezpłatne webinary trwające 60 minut każdy. Materiały i webinary mają pomagać w identyfikacji objawów FASD na różnych etapach życia dziecka, w prowadzeniu wstępnej diagnostyki i w podejmowaniu decyzji o skierowaniu do ośrodków specjalistycznych.
Gdzie zgłaszać się i jakie są terminy rekrutacji?
Szkolenia dla pracowników oświaty i poradni odbędą się w Klastrze Innowacji Społeczno‑Gospodarczych przy ul. Zabłocie 22 w Krakowie. Formularz zgłoszeniowy dostępny jest pod adresem https://www.interankiety.pl/f/0DEXOYg7. Rekrutacja na szkolenie zaplanowane na 2 października trwa od 10 września do 21 września 2026 roku, a na szkolenie z 6 listopada od 10 września do 19 października 2026 roku. Weryfikacja zgłoszeń następuje do trzech dni po zamknięciu formularza.
W sprawach rekrutacji organizatorzy proszą o kontakt mailowy na [email protected]. Koordynatorami merytorycznymi są: dr n. med. Katarzyna Kowalska (szkolenia dla oświaty) — [email protected], lek. Katarzyna Burkot (szkolenie dla rodziców i rodzin zastępczych) — [email protected] oraz dr n. med. Katarzyna Dyląg (działania dla POZ) — [email protected].
Kto realizuje projekt i jakie ma doświadczenie?
Realizatorem jest zespół Centrum Kompleksowej Diagnostyki i Terapii Dzieci z FASD przy Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym im. św. Ludwika w Krakowie. Centrum działa od 2013 roku, a od 2021 roku w szpitalu realizowany jest program „Systemowe wsparcie dla dzieci z FASD i ich rodzin”, finansowany przez Województwo Małopolskie. Zespół łączy doświadczenie kliniczne w diagnostyce i terapii z działalnością edukacyjną.
W ośrodku każdego roku diagnozowanych jest kilkadziesiąt dzieci z Krakowa, a pacjenci korzystają z około 1200 godzin specjalistycznych świadczeń terapeutycznych rocznie. Projekt ma poprawić współpracę między ochroną zdrowia, systemem oświaty, poradniami psychologiczno‑pedagogicznymi i rodziną, tak aby droga od pierwszych sygnałów do diagnostyki i wsparcia była krótsza i bardziej uporządkowana.
Projekt potrwa do 31 grudnia 2026 roku.