Kopiec Kościuszki to usypana mogiła-symbol stojąca na Górze św. Bronisławy na Zwierzyńcu, w zachodniej części Krakowa. Powstał jako upamiętnienie Tadeusza Kościuszki i od początku podlegał komitetowi założonemu w 1820 roku. W bezpośrednim sąsiedztwie kopca znajdują się zabudowania Fortu nr 2 „Kościuszko”, w których zorganizowano wystawy oraz siedzibę Komitetu Kopca Kościuszki.
Historia kopca
Pomysł wzniesienia kopca zrodził się po śmierci Kościuszki w 1817 roku, gdy narastał jego kult wśród społeczeństwa. Senat Rządzący Wolnego Miasta Krakowa zatwierdził budowę w lipcu 1820 roku, a uroczyste rozpoczęcie sypania nastąpiło 16 października 1820 roku. Prace trwały trzy lata; wiele robot wykonywali ochotnicy, a budowę ukończono 25 października 1823 roku.
W kolejnych dekadach nad kopcem przejmowały pieczę różne instytucje. W połowie XIX wieku austriackie władze wojskowe zbudowały wokół fort cytadelowy 2 „Kościuszko” i włączyły teren do systemu umocnień. W XX wieku kopiec pełnił funkcje punktu obserwacyjnego podczas wojen, a po zniszczeniach i zagrożeniach związanych z działaniami wojennymi prowadzono prace konserwatorskie. Po powodzi w 1997 roku powołano Komitet Honorowy Ratowania Kopca Kościuszki i przeprowadzono remonty; kopiec ponownie udostępniono 10 listopada 2002 roku. W 2017 roku prezydent Andrzej Duda ustanowił kopiec wraz z otoczeniem pomnikiem historii.
Co znajduje się przy kopcu?
W części poaustriackiego Fortu nr 2 „Kościuszko” Komitet Kopca Kościuszki prowadzi ekspozycje i działania wystawiennicze. W Bastionie V mieści się wystawa muzeum kościuszkowskiego z ekspozycjami „Kościuszko – Rozdział I” oraz „Kopce Krakowskie”.
W Kaponierze południowej zorganizowano galerię figur woskowych zatytułowaną „Polaków drogi do wolności” oraz wystawę „Twierdza a Miasto Kraków – 1846–1918”. W kurtynie I–V południowej działa Centrum Wystawienniczo‑Konferencyjne im. T. Kościuszki, gdzie prezentowane są wystawy czasowe, między innymi interaktywna ekspozycja „Żywe Konstrukcje” przygotowana z Politechniką Krakowską, wystawa Muzeum Armii Krajowej „Życie codzienne I Korpusu PSZ w obiektywie Karola Bieniaka” oraz ekspozycja Instytutu i Muzeum Historii Wojen w Budapeszcie „Węgierscy żołnierze na wschodnim froncie 1914–1916”. Przy kopcu funkcjonuje także Muzeum Kościuszkowskie.
Dane techniczne i widok z wierzchołka
Współczesne wymiary kopca przedstawiają się następująco: wysokość 35,54 m, wysokość nad poziomem morza 330,14 m oraz wysokość nad poziomem Wisły 131,14 m. Średnica kopca wynosi 73,25 m, a z wałem oporowym 90,7 m. Platforma widokowa na wierzchołku ma 8,5 m średnicy. Objętość kopca oceniono na około 167 000 m³, a stopień nachylenia zboczy waha się między 46° a 51°.
W źródłach historycznych pojawiają się także parametry z czasu budowy: wtedy kopiec miał podstawę o średnicy około 80 m, wierzchołek o średnicy 8,5 m i wysokość 34,1 m; obliczona wówczas objętość wynosiła ok. 64 100 m³. Te dane odzwierciedlają zarówno pierwotne założenia, jak i późniejsze pomiary oraz prace konserwatorskie.
Informacje praktyczne
Kopiec ma połączenie autobusowe z centrum Krakowa, co umożliwia dojazd komunikacją miejską. Komitet Kopca Kościuszki zarządza obiektem nieprzerwanie od 1820 roku i prowadzi wystawy w zabudowaniach fortecznych. Zwiedzanie jest objęte opłatą z wyjątkiem kilku dni w roku; szczegóły dotyczące biletów i godzin nie zostały tu podane.
Informacje praktyczne
- Adres: al. Waszyngtona 1, 30-204 Kraków — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: pn–nd 9:00–18:30
- Telefon: +48124251109
- Strona internetowa: kopieckosciuszki.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,7 (25 487 opinii)
