| Dane podstawowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Zofia Józefa Alexandrowicz |
| Data urodzenia | 25 kwietnia 1930 |
| Miejsce urodzenia | Kraków |
| Data śmierci | 20 czerwca 2024 |
| Miejsce śmierci | Kraków |
| Zawód i specjalizacja | |
| Zawód | geolożka, geomorfolożka, profesor nauk o Ziemi |
| Specjalizacja | ochrona przyrody nieożywionej, georóżnorodność, geoochrona |
| Kariera naukowa | |
| Uczelnie | Uniwersytet Jagielloński, Akademia Górniczo-Hutnicza |
| Miejsce pracy | Instytut Ochrony Przyrody PAN, Kraków |
| Stopnie | dr (1965), dr hab. (1978), tytuł profesora (1993) |
| Wybrane publikacje | |
| Przykłady | Skałki piaskowcowe zachodnich Karpat fliszowych (1978); Waloryzacja przyrody nieożywionej (1992); Groty Kryształowe w Kopalni Soli Wieliczka (2000) |
Zofia Alexandrowicz związała karierę naukową z krakowskimi ośrodkami geologicznymi i z Instytutem Ochrony Przyrody PAN. W pracy badawczej koncentrowała się na skałkach piaskowcowych Karpat, formach wydmowych oraz na ochronie dziedzictwa geologicznego.
Życiorys i wykształcenie
Urodziła się w Krakowie jako córka Romana i Zofii. Po maturze w 1950 rozpoczęła studia geologiczne, które po przeniesieniu kierunku kontynuowała na Akademii Górniczo-Hutniczej na Wydziale Geologiczno-Poszukiwawczym, gdzie uzyskała magisterium. Po kilku latach pracy jako nauczycielka w Technikum Geologicznym przeszła do Zakładu Ochrony Przyrody PAN, zatrudniona przez Walerego Goetla na stanowisku asystentki.
Stopień doktora uzyskała w 1965 na Uniwersytecie Jagiellońskim na podstawie badań utworów górnej kredy występujących jako kry glacjalne na wyspie Wolin. Habilitację otrzymała w 1978 za rozprawę o piaskowcowych skałkach zachodnich Karpat fliszowych. Tytuł profesora nadano jej 24 czerwca 1993. Na emeryturę przeszła w 2001, lecz przez kilka kolejnych lat kontynuowała działalność naukową.
Badania i wkład w ochronę przyrody nieożywionej
Głównym kierunkiem badań Alexandrowicz były skałki piaskowcowe w Beskidach i na Pogórzu Karpackim. Analizowała ich rozmieszczenie, cechy morfologiczne, genezę oraz zagadnienia ochrony. Wyniki tych prac podsumowała w monografii habilitacyjnej z 1978.
Istotną część dorobku stanowiły prace nad geoochroną i georóżnorodnością. Kierowała zespołem przygotowującym monografię Waloryzacja przyrody nieożywionej obszarów i obiektów chronionych w Polsce (1992). Dzięki jej staraniom Groty Kryształowe w Kopalni Soli „Wieliczka” uznano za rezerwat przyrody w 2000; była także głównym współautorem monografii poświęconej tym grotom.
Funkcje naukowe, dydaktyka i nagrody
W Instytucie Ochrony Przyrody PAN kierowała od 1970 do 2000 Pracownią, a następnie Zakładem Ochrony Przyrody Nieożywionej i Zakładem Georóżnorodności. Pełniła funkcję profesora nadzwyczajnego od listopada 1993, a profesora zwyczajnego od 1 maja 1997. Była redaktorką naczelną „Rocznika Ochrona Przyrody” oraz członkinią szeregu komitetów i rad, m.in. Komitetu Ochrony Przyrody PAN i Państwowej Rady Ochrony Przyrody.
Uczyła na Akademii Rolniczej w Krakowie i prowadziła zajęcia dla studentów oraz doktorantów Uniwersytetu Jagiellońskiego. Była promotorką trzech prac doktorskich i autorką oraz współautorką ponad 250 publikacji naukowych i popularnonaukowych. Otrzymała między innymi Nagrody Naukowe PAN (1974, 1979), Złoty Krzyż Zasługi (1984) oraz Nagrodę Naukową Ministerstwa Środowiska (2003). Zmarła 20 czerwca 2024 i została pochowana na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.
